f4j.be informatie over (co-)ouderschap en (echt)scheiding

5) Belang van het kind

5.1. Criterium ‘het belang van het kind’

Bij ouderlijk gezag kon U het reeds lezen:

‘het belang van het kind’ gehanteerd als criterium is delicate materie.

Daarom is het noodzakelijk dit begrip kort toe te lichten.

‘Het belang van het kind’ is de leidraad in het personen- en familierecht.

Het begrip ‘het belang van het kind’ kan niet op een definitieve wijze worden vastgelegd. Het is een tijd- en plaatsgebonden begrip en dus onderhevig aan evolutie. Het is ook een contextgebonden begrip. Wat het ‘belang van het kind’ inhoudt, varieert naargelang de omstandigheden. De rechter beoordeelt dit begrip aan de hand van de specifieke gegevens van een zaak. Uiteraard wordt de rechter hierbij beïnvloed door een zekere subjectiviteit. Hoe de rechter het begrip invult, hangt af van zijn inzichten en hoe hij de omstandigheden ervaart.

Vooraleer de rechter een beslissing neemt, is het belangrijk om na te gaan in welke mate deze de belangen van het kind al dan niet zal schaden.1

1 E. DE KEZEL, Het begrip ‘Het belang van het kind’, R.W. 1998-99, 1163-1167

Artikel 3 I.V.R.K.

1. Bij alle maatregelen betreffende kinderen, ongeacht of deze worden genomen door openbare of particuliere instellingen voor maatschappelijk welzijn of door rechterlijke instanties, bestuurlijke autoriteiten of wetgevende lichamen, vormen de belangen van het kind de eerste overweging.

2. De Staten die partij zijn, verbinden zich ertoe het kind te verzekeren van de bescherming en de zorg die nodig zijn voor zijn of haar welzijn, rekening houdend met de rechten en plichten van zijn of haar ouders, wettige voogden of anderen die wettelijk verantwoordelijk voor het kind zijn, en nemen hiertoe alle passende wettelijke en bestuur maatregelen.

3. De Staten die partij zijn, waarborgen dat de instellingen, diensten en voorzieningen die verantwoordelijk zijn voor de zorg voor of de bescherming van kinderen voldoen aan de door de bevoegde autoriteiten vastgestelde normen, met name ten aanzien van de veiligheid, de gezondheid, het aantal personeelsleden en hun geschiktheid, alsmede bevoegd toezicht.

Rechter Mr. Van Den Eeden vatte in het VTM nieuws van 5 september '06 het algemeen belang van het kind bij scheiding in de meeste gevallen kort en bondig samen indien er geen akkoord is over de verblijfsregeling en één ouder verzoekt om de zorg van het kind zo gelijkmatig mogelijk te delen.

f4j.be nodigt U uit, om 30 seconden van Uw tijd te spenderen om het audio fragment te beluisteren

"Right for the wrong reason":

Rechter Mr Van Den Eeden sprak als zijn zeer gewaardeerde opinie uit: "Als de twee ouders niet akkoord gaan met co-ouderschap zal de rechter een beslissing moeten nemen en dan gaat hij in de meeste gevallen uit van de zorg gelijk te verdelen zoals nu bij voorrang in de wet is voorzien, OMDAT dit het meest het belang van het kind dient, dat op die manier het meest volledige contact kan onderhouden met beide ouders".

De vraag blijft waarom dat dit het meest het belang van het kind dient en waarom dat als universeel uitgangspunt genomen mag worden. Het antwoord is erg goed, maar een nog exacter antwoord luidt, dat de rechtsgelijkheid en rechtszekerheid van het co-ouderschap de beste waarborg is voor rust en vrede tussen de ouders, en rust en vrede tussen de ouders, dat is pas echt het belang van het kind. De voorziening van goed ouderschap geldt ook voor gescheiden ouders en dient enkel case-by-case onderzocht te worden bij gevaarsituaties. Meestal zijn gevaarsituaties binnen het gezin al langer aanwezig en gekend en opgevolgd door de overheid. Wat blijft over? De rijtijd of afstand en de agenda's van de ouders om op elkaar af te stemmen.

Opinie van f4j.be

Het belang van het kind is dus gediend indien de uitspraak van de rechter als het ware op voorhand gekend is. Indien de mentaliteit van de rechter wordt: hoe groter de twist over de verblijfsregeling, hoe sterker de rechter geneigd zal zijn om een gelijke zorgverdeling uit te spreken, zal het aantal vechtscheidingen omtrent verblijfsregelingen van de kinderen sterk dalen wat het belang van het kind ten goede komt.

Na 13 april 1995 (de co-ouderschapswet) heeft het zowat 10 jaar geduurd, vooraleer de magistraten het begrepen hebben, dat beide ouders ouderlijk gezag best ouderlijk gezag behouden, onenigheid tussen de ouders of niet. Waarom het na de bilocatiewet van 18 juni 2006 allicht weer 10 jaar zal moeten duren voordat alle magistraten dit principe doorhebben is enkel maar heel betreurenswaardig te noemen.

Datum	Type	Titel	Bron
	document	art.3 IVRK Het belang v/h kind = 1é overweging	I.V.R.K.
16/02/99	document	Is co-ouderschap in het belang van het kind?	Jan Piet De Man
12/04/06	document	De paradox van het belang van het kind	papa.nl.nu
03/12/04	link	Welzijn van het kind	Belgie.be
03/12/04	document	Welzijn van het kind	Ministerraad
23/03/04	video	Het bilocatiedebat op recht van antwoord (25 min)	VTM
23/03/04	audio	De kern v/h bilocatiedebat van recht van antwoord (15 s)	VTM

In een kort debat achter de schermen omtrent "het belang van het kind" als beslissingsgrondslag in familiezaken" kwam Mr. Peter Prinsen tot (tussen)conclusie:

1. Het belang van het kind is: vrede tussen de ouders.

2. Hierover kan geen gebrek aan consensus bestaan.

3. Het voorkomen van verstoring van de vrede vergt:

- gedisciplineerdheid van magistraten en bemiddelaars om geen ruimte te bieden aan twistdebatten over het belang van het kind,

- ontmoralisering van hun eigen beroepshouding,

- respect voor de presumtie van goed ouderschap van beide ouders,n beide ouders,n beide ouders,

- ontvlechting van scheidingsrecht en kinderbeschermingsrecht.

4. Jan Piet de Man signaleert in zijn artikel "Het belang van het kind bij (echt)scheiding" (Revue Trimestrielle de Droit Familial, 3-4/1992, pp. 227-236): "De praktische toepassing van het "case-by-case" principe, het belang van het kind in elk individueel geval afzonderlijk vast te stellen, blijkt in de praktijk dus het tegenovergestelde effect te bereiken! Het zou dus meer in het belang van het kind zijn, een algemeen geldende regel van toewijzing van de "hoede" vast te leggen, die dus de rechtsonzekerheid wegneemt, en de daaruit voortvloeiende traumatiserende strijd".

Dit lijkt mij de rechtspsychologische essentie, die op zichzelf reeds voldoende is om tot gelijke zorgdeling te komen. In aanvulling daarop is Jan Piet vanuit gedragswetenschappelijk perspectief tot diezelfde conclusie gekomen. Mijn zorg is, dat er weer andere gedragswetenschappers komen met andere opvattingen en dat in die discussie het rechtspsychologisch argument op de achtergrond raakt. Ik heb dat rechtspsychologisch argument, dat ook al door Jan Piet wordt gehanteerd, naar voren willen halen.

Hopelijk wordt dit debat eens grondig gevoerd op internationaal niveau, hopend daar een weerslag van te zien in het Westers familierecht. De toekomst zal uitmaken of de nieuwe bilocatiewet een gunstige impact zal hebben op het aantal- en de aard van de (v)echtscheidingen.

Is het belang van het kind een forumdiscussie waard?

“Het belang van het kind is een containerbegrip waar men alle kanten mee uitkan.” (Guy Swennen).

In de hoop hier een boom te kunnen opzetten en hieruit te leren het volgende.

I) Wat zegt de wet?

II) Wat is de praktijk?

De praktijk is dat 1 op 4 kinderen hun contact verliezen met hun ouder na echtscheiding.(CBS Nederland)

III) Als de oorzaak v/d praktijk “het belang van het kind is”, worden onze kinderen dan niet beter met een wettelijk verbod het belang van het kind in debat te brengen bij een rechter?

I) Wat zegt de wet?

A) art.3 IVRK (belang van kind = de eerste overweging)

B) art. 18 IVRK (Beide ouders delen de gezamenlijke verantwoordelijkheid)

C) art. 9§3 IVRK (bij scheiding: frequent en regelmatig contact met beide ouders)

D) art. 8 IVRK (behoud van identiteit, met inbegrip van behoud van familiebetrekkingen)

E) Grondwet art. 1 NL (In België 10&11): Dacht iets in de aard dat vrouw en man gelijke rechten hebben.