|
Scheiding brengt vooral
ellende
Regering moet ouders helpen
om niet te snel uit elkaar
te gaan
Friesch
Dagblad
18
november 2005
Een
meerderheid van de Tweede
Kamer heeft deze week
besloten dat de rechter er
aan te pas moet blijven
komen als ouders met
kinderen willen scheiden.
Het aangepaste voorstel van
VVD’er Luchtenveld is
prima, stelt Wim
Orbons, maar de
Nederlandse politiek zou er
meer aan moeten doen om
scheidingen te voorkomen.
Want scheiding brengt vooral
ellende.
WIM ORBONS
De meeste
mensen, politici inbegrepen,
denken dat scheiden door het
(aangepaste) voorstel van
Luchtenveld makkelijker
wordt én dat is een verkeerd
signaal, zeggen ze. Dat de
‘gezinspartijen’ in de
Tweede Kamer er problemen
mee hebben lijkt dus op het
eerste gezicht logisch,
tenzij we goed kijken naar
de effecten van het nieuwe
voorstel. En die effecten
zijn nou juist wat de
gezinspartijen als doel
(zouden moeten) hebben
namelijk: minder scheiden.
Het gaat om
twee punten. Een is dat
er wordt voorzien in
gelijkwaardig ouderschap
na scheiding,
sancties voor
onwillende exen en dat het
een handhavingsbeleid
voorstelt, waardoor het
aantal scheidingen volgens
onderzoek zal verminderen.
Twee is dat de partijen die
scheiden alleen via de
rechter mogelijk willen
maken zich niet realiseren
dat juist rechters aan de
doorgeschoten
scheidingscultuur (bijna
110.000 scheidingen per jaar
waar zo’n 60.000 kinderen
bij betrokken zijn) mede
debet zijn. In negen van de
tien gevallen worden de
kinderen door de rechters
toegewezen aan moeder, en
vader krijgt in het beste
geval een omgangsregeling,
van meestal twee
dagen in twee weken.
Moeders kunnen die
omgangsregeling straffeloos
negeren. Daarom zijn er
zoveel moeders (circa 80
procent) die een scheiding
inzetten en vaders die dan
alleen nog de keuze hebben
om met de scheiding in te
stemmen (in de statistieken
heet dat dan: een
gezamenlijk verzoek tot
scheiding) of een
kansloze kostenverslindende
en respectvernietigende
juridische procedure te
beginnen.
Sinds 1998
loopt het ouderlijk gezag na
scheiding van rechtswege
automatisch door voor beide
ouders. En gezag impliceert
contact. Maar veel
vaders hebben gezag, maar
geen omgangsregeling
aangezien ook veel rechters
de omgang onrechtmatig
opschorten of ontzeggen
omdat er ‘rust’ moet komen
in het belang van het kind.
Maar er komt geen rust, wel
nieuwe procedures, stalking
en vaak geweld, soms zelfs
met fatale gevolgen. Hoe kan
iemand gezag uitoefenen als
er geen contact is? Rechters
rechtvaardigen ‘alles’ onder
het vage begrip ‘in het
belang van het kind’. Alsof
het in het belang van het
kind is dat het zijn vader
van de ene dag op de andere
dag niet (nooit) meer ziet?
Rechters zijn geen
voorstander van
strafrechtelijke sancties
tegen moeders die weigeren
om, tegen de afspraak in,
hun kind aan de vader mee te
geven. Een dwangsom of
gijzeling van moeder is niet
in het belang van het kind,
motiveren veel rechters (en
politici, meestal ook
juristen) hun uitspraken.
Maar als moeder de wet en de
uitspraak van de rechter
naleeft krijgt zij geen
dwangsom en wordt ze ook
niet gegijzeld.
Slechts 10
procent van de kinderen is
na een scheiding minstens zo
gelukkig als ervoor.
Kinderen van gescheiden
ouders scoren gemiddeld
slechter dan kinderen uit
intacte gezinnen op
schoolprestaties,
(wan)gedrag, psychologisch
en emotioneel welbevinden,
gezondheidsproblemen,
enzovoort.
Scheidingskinderen leven ook
korter, statistisch gezien
en hebben een dubbel tot
drie keer hoger dan normale
kans op scheiding. Dat zou
voor politici aanleiding
moeten zijn om zich eens af
te vragen waarom door
ouders
zo massaal en in minstens
driekwart van de gevallen zo
lichtvaardig wordt
gescheiden. In verreweg de
meeste gevallen wordt van
scheiden niemand beter,
behalve advocaten en
scheidingsbemiddelaars. Het
is van belang om te beseffen
dat de scheidingscultuur de
samenleving ook handenvol
geld kost en de samenleving
op maatschappelijk en
sociaal terrein in zekere
mate ontwricht. Daarom is
het noodzakelijk dat het
kabinet veel meer aandacht
besteedt, zonder dat
scheiding onmogelijk wordt
gemaakt, aan de negatieve
gevolgen van scheiding. Voor
veel politici gelden de
verdedigers van het gezin
als conservatieven, die
niets begrijpen van de
moderne tijd. Dat er ook
verstandige,
kindvriendelijke en
economische argumenten tegen
scheiding zijn, dringt niet
door.
Pleidooi
Helaas is er
geen enkele gezinspartij die
een pleidooi houdt voor een
campagne over de negatieve
gevolgen van scheiding. In
tegenstelling tot in
Nederland (hier kunnen we al
jaren in een dag scheiden
via de zogenoemde
flitsscheiding) is het
stijgend aantal scheidingen
in Noorwegen al enige tijd
een doorn in het oog van
politici. Daarom heeft de
rood-groene Noorse regering
ruim 2,5 miljoen euro
uitgetrokken - in navolging
van de VS - voor gratis
huwelijkstherapie. Dit
bedrag wordt slechts als een
begin gezien. Ouders die net
een kind hebben gekregen
worden door de vroedvrouw
opgeroepen om in
huwelijkstherapie te gaan.
Uit voorzorg, zo heet het.
Want volgens het ministerie
van Gezinszaken hebben de
Noren vanwege hun rijkdom
een materialistische kijk op
hun relatie gekregen. Als je
niet tevreden bent met je
partner, dan ruil je die
gewoon in voor een nieuwe.
Maar het is een vicieuze
cirkel: mensen zijn nooit
meer tevreden. Zo luidt de
ene scheiding de volgende
in.
Opvallend is
dat de gezinspartijen zich
laten meeslepen in het
streven dat vader en moeder
meer, harder en langer
moeten werken en daarom
kunnen we de kinderen
binnenkort om 07.30 uur op
school afzetten totdat ze
weer naar bed moeten.
Daardoor ontstaan de
‘spitsuurgezinnen’, die heel
vaak leiden tot een
scheiding omdat de ouders
‘uit elkaar zijn gegroeid’.
Maar het is op die manier
haast onmogelijk om ‘niet
uit elkaar te groeien’. Een
kabinet dat zo’n hoge premie
zet op zelfontplooiing en
persoonlijke vrijheid
stimuleert scheiding en vaak
mede als gevolg daarvan
asociaal gedrag waarvan
geweld een extreme vorm is.
Ook de
Nederlandse Gezinsraad, met
haar recente tien adviezen
voor gelijke verdeling van
arbeid en zorg, negeert de
wensen van de meeste ouders.
Dat kwalitatief goede,
betaalbare en ook ruimere
kinderopvang automatisch
leidt tot veel meer
arbeidsparticipatie van
vrouwen is een mythe. Dat
blijkt uit onderzoek van de
Engelse sociologe dr.
Catherine Hakim: 60 tot 80
procent van de vrouwen wil
wel werken, maar de zorg
voor de kinderen mag daar
niet onder lijden. Dat
betekent dus een parttime
baantje. De helft van de
resterende 20 tot 40 procent
vrouwen vindt die zorg zo
belangrijk dat ze daar
überhaupt niet naast willen
werken, die willen fulltime
moederen, en de resterende
10 tot 20 procent kiest wel
voor een fulltime baan. Het
is vooral deze (kleine)
groep hoogopgeleide vrouwen
die behoefte heeft aan (een
ruime) kinderopvang. Meer
kinderopvang zal dus maar
een minimaal effect hebben
op het aantal vrouwen dat
fulltime werkt. Als de
overheid 200 miljoen euro
meer in kinderopvang zou
steken, neemt de
arbeidsparticipatie (het
aantal werkende vrouwen en
het aantal uren dat zij
werken) slechts met 0,2
procent toe, blijkens een
onderzoek van twee economen
van het Centraal Planbureau.
Het gezin is
de hoeksteen van de
samenleving volgens het CDA.
Maar het CDA onderneemt
niets om die gezinnen bij
elkaar te houden. Hoewel het
debat over waarden en normen
van belang is, is het
opmerkelijk dat het
verregaande individualisme,
het egocentrisme, en het
egoïsme nauwelijks aan bod
komt. ‘Fatsoen moet je doen’
volgens de premier. Is het
fatsoenlijk om kinderen op
de wereld te brengen en
steeds sneller daarna te
gaan scheiden? Zowel de
gezinspartijen, maar ook
maatschappelijke
organisaties én de
kerkgemeenschappen zouden
een krachtig tegengeluid
moeten laten horen tegen de
doorgeschoten
scheidingscultuur. Scheiden
is immers ook nog eens de
grootste oorzaak van
armoede.
Wim Orbons
is voormalig bestuurder van
gezondheidszorgorganisaties
en contactpersoon van de
expertgroep die de minister
van Justitie voorstellen
heeft gedaan de
echtscheidingswetgeving te
veranderen
zie ook
Gevolgen scheiding
onderschat
|
