Baby Donna werd door een Belgische vader, Bart Philtjens, verwekt bij een draagmoeder.

De draagmoeder kreeg, hoewel dat ook in België verboden is, 8000 euro betaald. De draagmoeder fleste de boel en maakte het stel wijs dat ze een miskraam had gehad. Intussen verkocht ze het kind aan een Nederlands stel via internet door voor 15.000 euro. De draagmoeder wordt in België vervolgd.

Vervolgens begon het juridisch touwtrekken om de baby tussen Philtjens en de Nederlanders. De rechtbank heeft woensdag vonnis gewezen. En dat vonnis zit een stuk genuanceerder in elkaar dan in alle kranten staat. Het is niet zo dat de Nederlanders het kind krijgen en dat Philtjens zelfs geen bezoekrecht krijgt.

De rechtbank oordeelt dat iedereen die een rol heeft gespeeld bij het ontstaan van de situatie waarin het nu 3-jarige kindje zich bevindt, fouten heeft gemaakt. De vader had de draagmoeder niet mogen betalen, de huidige pleegouders hebben een kind via internet gekocht en daar deugt natuurlijk ook niks van. De draagmoeder speelt verder geen rol meer in het leven van het kind. De rechter heeft geen klassiek salomonsoordeel willen vellen door te kiezen voor de ene of de andere partij. De rechter wil dat het kind, dat totaal van niets weet over al de problemen, voorlopig blijft waar het nu is, omdat het daar gewend is en de verzorgende ouders beschouwt als zijn echte ouders. De situatie daar is niet zodanig slecht, zegt de rechtbank, dat er reden is het meisje er nu op stel en sprong weg te halen. Maar de rechter zegt óók dat de huidige pleegouders zich onvoldoende bewust zijn van de bijzondere zorg die op hen rust vanwege de afkomst van Donna.

Je kunt daarin gerust lezen dat de Nederlanders de gezinssituatie te veel als een normaal gezinnetje willen zien en dat zij ten onrechte van plan zijn zich ook in de toekomst niks aan te trekken van Bart Philtjens en diens partner.

De rechtbank in Utrecht vindt dat Donna nu op de eerste plaats rust moet hebben, maar dat ze in een later stadium geïntroduceerd moet worden bij haar verwekker. Het staat niet expliciet in het vonnis, maar het is logisch dat de persoon Donna op een gegeven moment ook wensen in die richting zal hebben en dat die een beduidende rol gaan spelen. Daarom is aan de Nederlandse verzorgouders een wel heel grote rol voor het Bureau Jeugdzorg in Utrecht gekoppeld. De ouders zijn verplicht dat bureau bij belangrijke beslissingen te raadplegen. De huidige opvoeders krijgen niet de voogdij, maar een tijdelijke voogdij, met een stevige beperking eraan gekoppeld. De gezinsvoogd krijgt een doorslaggevende rol en kan aanwijzingen geven die het verzorgende paar moet opvolgen.

Zo kan Jeugdzorg voorkomen dat de biologische vader Philtjens buiten wordt gesloten.

De rechtbank Utrecht zegt daarom ook letterlijk dat uit het feit dat hij nu geen omgangsregeling krijgt, niet moet worden afgeleid dat Donna zal worden weggehouden van haar biologische vader.

De rechtbank wil dan wel dat hij daarmee akkoord gaat en niet verder procedeert, omdat nog meer strijd het kind kan schaden.

Ik weet niet of u dit een salomonsoordeel vindt. In ieder geval is het onmogelijk in deze situatie iedereen in evenredige mate recht te doen. De rechtbank probeert wel aan het belang van Donna te denken. Donna heeft daar alleen iets aan als alle partijen proberen niet alleen hun voor- en nadelen in het vonnis te zien, maar het kind voorop stellen en daarnaar handelen.

Dat geldt ook voor het Bureau Jeugdzorg en de gezinsvoogd. Met name die laatste moet op het goede moment en in de juiste mate kind en vader geleidelijk in contact brengen, zonder dat daar kwalijke gevolgen door ontstaan. Een heidens karwei.

- t.meeuwis@bndestem.nl