Beroepsgeheim wijkt als kind in geding is

Door informatie uit te wisselen kunnen behandelaars in de geestelijke gezondheidszorg de risico’s op kindermishandeling verkleinen. Met dat doel mogen ze hun beroepsgeheim schenden, maar de meesten durven dat niet, uit angst voor klachten of onbekendheid met de wet. In Gelderland hebben de GGZ, Bureau Jeugdzorg, het Advies- en Meldpunt Kindermishandeling en de Raad voor de Kinderbescherming daarom afspraken gemaakt hoe ze moeten omgaan met eigen constatering of verzoeken om informatie als een kind in het geding is.

,,Het gevaar dat kinderen lopen, is daardoor een stuk minder’’, aldus gedeputeerde Hans Esmeijer (CDA), die het initiatief nam voor het protocol, dat de partijen vanmiddag in Arnhem ondertekenen. ,,Roermond en Rotterdam trokken landelijke aandacht, maar wij kennen in Gelderland ook situaties waarin ouders doordraaien en zich vergrijpen aan hun kinderen, in Apeldoorn, Winterswijk en Huissen. Daaronder zit een reservoir van gevallen waarin het net goed is gegaan. En telkens bleek minstens een van de ouders met psychische problemen te kampen.’’

De provincie is verantwoordelijk voor de jeugdzorg, maar niet voor de GGZ. ,,Maar allebei zien ze dat het soms misloopt, daarom heb ik ze samen aan tafel gebracht’’, verklaart Esmeijer. ,,Iemand die bij jeugdzorg moet beslissen over een kind, maar wil weten wat er met de ouders aan de hand is, stuit dikwijls op het beroepsgeheim. En een behandelaar die ziet dat een kind gevaar loopt, wil een signaal geven: ‘breng het in veiligheid’, maar denkt dat dat niet mag.’’

Kritisch onderzoek van wetten, regels en richtlijnen maakte duidelijk dat het wel mag. ,,De Wet op de Jeugdzorg stelt het belang van een kind dat in het geding is hoger dan de privacy van een volwassen cliënt die onder behandeling staat’’, aldus psychiater Hans Hesta, directeur van De Gelderse Roos, instelling voor psychische en psychiatrische hulpverlening. ,,Maar het is een spanningsbron. De inspectie hamert op het beroepsgeheim, wie dat schendt krijgt klachten. Er komen geen klachten als je iets niet meldt. Een klacht is een van de naarste dingen die je kan overkomen, dat wil vrijwel iedereen voorkomen. De hulpverlening in Nederland is in het defensief.’’

Zijn medewerkers juichen het protocol toe, zegt Hesta. ,,Ze krijgen nu een steun in de rug, doordat we gezamenlijk zeggen: gewoon melden. Een juridisch steunpunt geeft informatie en begeleidt hen bij klachten.’’Het Verwey-Jonker Instituut kijkt hoe het protocol in de praktijk werkt. Esmeijer en Hesta bevelen het nu al aan voor landelijke invoering. ,,Maar eerst moeten we laten zien dat het werkt’’, beseft Esmeijer.

GELDERSE AANPAK MOET LEIDEN TOT MINDER KINDERMISHANDELING

(persbericht)

Nr.2007-686

Arnhem,18 december 2007

Snellere signalering van risico’s voor kinderen en betere informatie-uitwisseling tussen GGZ, Bureau Jeugdzorg-Gelderland, Advies- en Meldpunt Kindermishandeling en de Raad voor de Kinderbescherming. Dat zijn de doelen van het protocol dat woensdag 19 december wordt ondertekend in het Huis der Provincie in Arnhem. De meest opvallende afspraak is dat de GGZ-behandelaar die een volwassene in therapie heeft, voortaan ook zal letten op de belangen van eventuele kinderen en de risico’s die zij lopen. Als het nodig is, zal hiervoor onder strakke voorwaarden het beroepsgeheim moeten wijken. Tot nog toe richtte hij of zij zich louter op de volwassen cliënt. Met deze afspraken verwachten de instellingen veel eerder in te kunnen grijpen bij kindermishandeling.

Het protocol, dat uniek is in Nederland, is tot stand gekomen op initiatief van gedeputeerde Hans Esmeijer. Aanleiding vormde onder meer de dood van de Apeldoornse jongen Metahan in het najaar van 2006. Esmejier nodigde alle partijen uit voor een expertmeeting in februari 2007. Tijdens deze bijeenkomst is uitgebreid gesproken over de risico’s die kinderen lopen als hun ouders psychiatrische problemen hebben. Om deze risico’s te minimaliseren waren enkele afspraken essentieel, zoals snellere signalering van de risico’s, goede communiatie tussen GGZ, Bureau Jeugdzorg, AMK en Raad voor de Kinderbescherming en een goede manier om, ondanks het beroepsgeheim en de privacy, toch informatie te kunnen uitwisselen.

Vertegenwoordigers van deze instellingen, aangevuld met het Nederlands Instituut voor Forensische Psychiatrie en Psychologie en de instelling voor kinder- en jeugdpsychiatrie, Karakter, gingen vervolgens aan de slag om een protocol op te stellen, onder begeleiding van de provincie.

De provincie heeft het Verwey-Jonker Instituut opdracht gegeven om het hele verdere proces en de resultaten van dit protocol te volgen en te analyseren.