Bron     De Standaard / Het Volk Veerle Beel

Datum  06/03/07

 

 

Vermoedelijk een kwart van de minderjarigen maakt vroeg of laat een breuk tussen zijn ouders mee, veelal vóór ze de lagere school afronden. Wereldwijd zijn onderzoekers het erover eens dat dit tenminste tijdelijk negatieve effecten heeft op deze kinderen.

We hebben in Vlaanderen geen exacte gegevens over kinderen en echtscheiding. We weten enkel dat er jaarlijks zowat 15.000 huwelijken in Vlaanderen worden ontbonden en dat er steeds sneller gescheiden wordt. Van de oudste generaties is ruim een kwart gescheiden, maar de jongere generaties zullen die grens sneller slopen.

Een raming op basis van het rijksregister leert dat 20 tot 25 procent van de minderjarigen ooit met een breuk tussen zijn ouders wordt geconfronteerd. Dat zijn 250.000 tot 300.000 kinderen en jongeren. Op het ogenblik van de breuk gaat 17 procent van de kinderen nog niet naar school, is een kwart nog kleuter en zitten de meesten, of 43 procent, op de lagere school (zie infografiek).

Het gaat in ruim de helft van de gevallen om een wettelijke echtscheiding, en bij een kwart om samenwoners die uit elkaar gaan.

Grootschalig onderzoek over de effecten van een scheiding op kinderen is er in ons land nog niet gebeurd, zegt onderzoekster Christine Van Peer van de Studiedienst van de Vlaamse regering. Daar bestaan wel plannen voor. Maar tot dan moeten we het met buitenlandse studies stellen.

Moeten gescheiden ouders ongerust zijn? Ja en nee, zegt Van Peer. Vooral de eerste twee jaar na een scheiding zijn voor kinderen stressvol. Ze ervaren dan meer verdriet, meer depressieve gevoelens, meer angst. Ze hebben een minder positief zelfbeeld. Vooral jongens neigen probleemgedrag te vertonen. De schoolresultaten vertonen een neerwaartse knik, in het bijzonder wanneer de breuk zich voordeed tijdens een scharnierjaar, bijvoorbeeld in het eerste leerjaar of het eerste secundair.

Een groot deel van de kinderen en jongeren 'herpakt' zich na die eerste paar jaren. Er is dan niet zo'n groot verschil meer met jongeren uit intacte gezinnen. Al blijken kinderen uit gescheiden gezinnen minder vaak een hogere opleiding te starten.

Financiële problemen

*

Belangrijk is dat het niet zozeer de breuk zelf is die tot problemen leidt, maar conflicten en geruzie tussen ouders, voor, tijdens en na de breuk.

Als het conflict blijft bestaan of als er een blijvende vijandschap tussen ouders ontstaat, lopen kinderen meer kans om tot de problematische minderheid te gaan behoren die op langere termijn problemen ontwikkelt.

Ook psychologische en/of financiële problemen van ouders na de breuk - de kans dat die problemen er zijn, verhoogt door de scheiding - hebben een negatieve impact op kinderen. Net als opeenvolgende veranderingen binnen de nieuwe leefsituatie, telkens moeten wennen aan nieuwe 'stiefouders' bijvoorbeeld.

Er zijn ook positieve invloeden. Wanneer een scheiding een einde maakt aan hoogoplopende ruzies of geweld tussen ouders, is het voor kinderen een goede zaak. Vandaar de keuze van de Vlaamse minister van Welzijn, Inge Vervotte (CD&V), om te investeren in bemiddeling (zie artikel hieronder). Ook goed is het als kinderen veel steunfiguren vinden in hun directe of indirecte omgeving: kunnen ze bij broers en zussen terecht met hun problemen, of bij de grootouders, de school of hulpverleners?

Vervotte wil meer hulp bij echtscheidingen

Antwerpen - De Vlaamse minister van Gezin, Inge Vervotte (CD&V), investeert in mensen en middelen om kinderen en ouders door de tochtige tunnel van een echtscheiding heen te helpen. Jaarlijks worden om en bij de 30.000 volwassenen en 250.000 kinderen met dit hindernissenparcours geconfronteerd. Hopelijk wordt haar verhoogde aandacht voor het minder stabiel geworden gezin niet meteen geminimaliseerd of geridiculiseerd. Weinigen in Vlaanderen willen de klok terugdraaien. Ook de christendemocraten niet. In weerwil van sommige paarse tenoren: het is net iets te gemakkelijk om het gezin te begraven onder de spruitjeslucht van de jaren vijftig.
Dat aardig wat vrouwen en mannen tegen hun zin tot elkaar veroordeeld waren, is ongetwijfeld waar. Dat het cultureel-godsdienstig niet kon om uit de echt te scheiden eveneens. Maar -en die nuance dreigt verloren te gaan- dat betekent niet dat het uit elkaar vallen van een gezin of een andere stabiele samenlevingsvorm moet worden gereduceerd tot een akkefietje, een ongelukje, een dossier voor advocaat, rechter en notaris.

Terecht vraagt Vervotte ook aandacht voor meer en degelijke nazorg bij de ouders. Ook zij vechten tegen gevoelens van mislukking, onbegrip en wrevel bij familie, sociaal isolement na verlies of halvering van de vertrouwde vriendenkring. Nog meer aandacht dient te gaan naar de kinderen die -vaak na een lange en verscheurende, goeddeels verborgen innerlijke strijd- in een emotioneel niemandsland terechtkomen.

We glijden er als volwassenen te snel overheen. Het is voor een kind van tien helemaal geen makkie als moeder of vader in een nieuwe relatie stappen, er uit het niets broers, zussen, een andere sociale biotoop, een nieuwe slaapkamer, een ander huis, een andere school opdoemen. Alle hulpverleners, OCMW-verantwoordelijken en maatschappelijke antennes komen stilaan tot gelijklopende vaststellingen die inhoudelijk te zwaar wegen om ze als een conservatieve oprisping bij het restafval te zetten. Het uit elkaar vallen van het gezin is een zware kostenpost voor de samenleving. Schooluitval, negatief zelfbeeld, gebrek aan klankbord en weerwerk, veel te grote vragen en vraagstukken in een te klein kinderhoofd: onderwijs, hulpverlening en (kinder-)psychologen hebben er de handen mee vol.

In onze op onmiddellijk gewin gerichte samenleving is het goed dat ook politici opnieuw aandacht durven te vragen voor het onweerlegbare belang van nestwarmte, emotionele stabiliteit, materiële en immateriële gelijke kansen om later op een geestdriftige manier in het volle leven te durven staan.

Vervotte trekt geld uit voor hulp aan kinderen

*

Vlaams minister van Welzijn en Gezin, Inge Vervotte (CD&V), trekt een half miljoen euro uit die kinderen moet helpen als hun ouders scheiden.
De helft van dat bedrag, of een kwart miljoen euro, dient voor extra personeel in de neutrale bezoekruimten. Dat zijn plaatsen waar ouders onder toezicht het contact met hun kinderen kunnen herstellen, zodat ze het later onder normale omstandigheden kunnen hervatten. Er zijn twaalf dergelijke ruimten in Vlaanderen. Minister Vervotte besluit nu vijf extra voltijdse medewerkers in te zetten in de bezoekruimten van Gent, Deurne, Dendermonde en Lennik om de wachttijden - die daar het grootst zijn - in te korten.

Internationaal onderzoek wijst uit dat kinderen vooral lijden onder de scheiding van hun ouders wanneer die - voor, tijdens of na de breuk - conflictueus verloopt. Vervotte gelooft dat familiale bemiddeling conflicten kan voorkomen of verminderen. Daarom maakt ze ook geld vrij waardoor meer personeel van het algemeen welzijnswerk een basisopleiding 'bemiddeling in familiezaken' kan volgen.

Kinderen 'ondergaan' nog te vaak de breuk tussen hun ouders. Vervotte trekt 110.000 euro uit om methodieken te ontwikkelen die kinderen meer bij dit proces kunnen betrekken, en 100.000 euro voor een vorming waarin ouders en kinderen over de scheiding leren praten, en dan nog eens 52.000 euro voor een 'scheidingswijzer' met praktische informatie. (vbr)

 

* foto's later toegevoegd door f4j.be

     

Zie ook de persmedeling van minister Inge Vervotte op www.baso.be

 

Extra steun voor ouders en kinderen in echtscheiding